Toetsenbord


Het verhaal van het OWERTY-toetsenbord
Misschien heb je jezelf ooit afgevraagd hoe het komt dat je op een toetsenbord typt waarvan de eerste letters linksboven QWERTY spellen? De QWERTY-indeling is ontstaan in de begintijd van de typemachine, eind 19e eeuw. Best vreemd dat we er nog steeds op typen, niet? Vooral omdat er een alternatieve indeling is waar je sneller en ergonomisch meer verantwoord op kunt typen.

Innovatoren kunnen nog steeds veel leren van het verhaal van het QWERTY-toetsenbord en het betere, onbekende alternatief.

Ontstaan QWERTY
oude typemachineDe eerste typemachine dateert uit 1873, de Sholes & Glidden Type Writer. De machine was ontwikkeld door een bevlogen, visionaire, vasthoudende uitvinder, Sholes.Hij werkte 10 jaar aan zijn uitvinding, maakte meer dan 50 prototypes en vond uiteindelijk een financier (Densmore) en een fabrikant (Remington) om de machine op de markt te brengen. Remington maakte ook naaimachines, vandaar dat de eerste typemachine op een frame van een naaimachine geleverd werd.

Het was een vreselijk apparaat: hij maakte een hels kabaal, typte alleen hoofdletters en de typist(e) kon niet zien wat er getypt werd. Er werden maar 5.000 exemplaren van verkocht. Maar in 1878 bracht Remington de opvolger uit, de Remington No. 2, en die werd een groot succes. Een hele nieuwe industrie was geboren. De allereerste typemachine had al een QWERTY-toetsenbord. De indeling was gemaakt door Sholes. Het idee achter het ontwerp was om te voorkomen dat de hamertjes van de typemachine klem raakten in elkaar. Om die reden werden letters die veel gebruikt werden ver uit elkaar geplaatst, zodat een gebruiker langzamer zou typen.

Het resultaat
Het resultaat is dat de westerse wereld in de 21ste eeuw typt met een toetsenbordindeling die ontstaan is in de 19e eeuw, die gemaakt is om langzaam te typen en die de linker hand onevenredig zwaar belast. Er is een beter alternatief ontwikkeld, al in 1936. Als je nieuwsgierig waarom je nog steeds QWERTY gebruikt: lees de pagina theorie.

Het ontstaan van het Dvorak-toetsenbord
Al in het begin van de 20ste eeuw werd er gewerkt aan een alternatief voor het QWERTY-toetsenbord. Door technische verbeteringen was de kans dat hamertjes klem raakten toen al veel kleiner. In 1961 bracht IBM een machine uit waarin de hamertjes vervangen waren door een ‘letterbol’: de Selectric. De komst van de Personal Computer (PC) in combinatie met een printer maakte het gebruik van een QWERTY-toetsenbord helemaal achterhaald.

Eén van de meest veelbelovende alternatieven voor QWERTY is het Dvorak-toetsenbord. Die is in de jaren dertig van de vorige eeuw ontwikkeld door professor Dvorak. Het is gemaakt om zo snel mogelijk te typen met zo min mogelijk inspanning. Ten opzichte van QWERTY wijkt het af op drie fundamentele punten:
1 klinkers links, medeklinkers rechts, zodat de handen om en om gebruikt worden (goed voor typesnelheid)
2 de rechter hand zwaarder belasten dan de linker (ergonomisch logischer)
3 zoveel mogelijk woorden typen met de middelste rij (goed voor ergonomie en snelheid)

De Dvorak-indeling ziet er zo uit:

Dvoraktoetsenbord

Ter illustratie, het woord stewardess. Op QWERTY type je dat woord volledig met de linker hand en gebruik je de bovenste letterrij veel. In Dvorak type je dat woord met links en rechts en gebruik je vooral de middelste letterrij. De voordelen zijn evident. Hoe komt het dan toch dat (vrijwel) niemand Dvorak gebruikt? Daarover lees je op de pagina over innovatietheorie.

© Copyright Frans Nauta - Theme by Pexeto