Portfolio


Een kleine greep uit andere projecten waar ik aan heb gewerkt de afgelopen jaren.

ISPT Innovation Academy

Voor het Institute for Sustainable Process Technology (ISPT) ontwikkelde ik in 2011 en 2012 de Innovation Academy. ISPT heeft als opdracht om het innovatietempo van de procesindustrie te vergroten, met name gericht op energie-efficiency en het gebruik van duurzame grondstoffen. Mijn populaire samenvatting van de procesindustrie is: een fabriek die meer dan 100 miljoen euro kost en waarvan de kern bestaat uit chemische processen (en dus niet uit het in elkaar zetten van ‘hardware’). Branches onder de term procesindustrie vallen zijn olie & gas, chemie (bulk en fijn-), voeding, zuivel en pharma.

De Innovation Academy is een innovatie-opleiding voor topstudenten in vakken die relevant zijn voor procestechnologie. Naast klaswerk lopen de studenten een stage bij een bedrijf uit het netwerk van ISPT. In die stage gaan ze aan de slag met een bestaande casus van het bedrijf. De resultaten van de stage worden gepresenteerd aan het bedrijf, dat zo nieuwe ideeën opdoet. De studenten leren al tijdens hun studie hoe innovatie georganiseerd is in een groot bedrijf, wat ze veel voordeel oplevert bij solliciteren, of bij het starten van hun eigen bedrijf.  Voor de opleiding heb ik met een team van onderzoekers het curriculum ontwikkeld. Ook hebben we lesmateriaal geschreven in de vorm van Teaching Cases, geïnspireerd op de Case Teaching Methode zoals die populair is gemaakt door de Harvard Business School.

Composieten Flevoland

Composieten FlevolandMaar weinig mensen denken aan Flevoland als een hightech cluster voor hoogwaardige composieten. Ten onrechte. Het is er nog niet, maar het zit er wel in. Het verhaal begint bij een intensieve samenwerking tussen Fokker Landing Gear en het laboratorium van het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium in Marknesse. Die hebben de afgelopen vijftien jaar gewerkt aan de ontwikkeling van een landingsgestel uit composieten in plaats van staal. Het voordeel: een lichter, sterker landingsgestel. Het gaat om een revolutie in de luchtvaart. Composieten werden tot nu toe wel gebruikt voor vleugeldelen en de romp, maar nog nooit in een kritisch onderdeel als het landingsgestel.

Tijdens het project, in juli van 2010, kreeg Fokker Landinggear de opdracht om het landingsgestel te leveren van de Joint Strike Fighter F-35. Dat is het meest geavanceerd militaire vliegtuig dat ooit ontwikkeld is, en daarmee heeft de technologie zijn ultieme goedkeuring gekregen. Iedere JSF is een vliegende reclamezuil voor het verdere gebruik van composieten in de luchtvaart.

In opdracht van de Ontwikkelingsmaatschappij Flevoland (OMFL) heb ik met een klein team van onderzoekers onderzocht welk economisch potentieel de provincie in huis heeft met de kennis van hoogwaardige composieten technologie in Marknesse. Dat potentieel blijkt fors te zijn, het gaat in potentie om honderden goed betaalde banen. Op basis van dat kansrijke beeld hebben we een plan van aanpak ontwikkeld waarmee de Provincie, de OMFL, de gemeente Marknesse, Fokker Landinggear, hogeschool Windesheim en het NLR samen een cluster kunnen ontwikkelen voor hoogwaardige composieten technologie.

Download het rapport CompoWorld – Cluster van hoogwaardige composieten technologie

NOIV

NOIV Nederland open in verbindingIn de tijd dat Frank Heemskerk zich als staatssecretaris hard maakte voor een open overheid was ik ambassadeur voor open standaarden en open source software voor het ministerie van Economische Zaken. De basis voor dat werk was het actieprogramma Nederland Open in Verbinding dat in 2007 is vastgesteld door de Tweede Kamer. Het doel  was om open ICT-standaarden de norm te maken in de publieke sector in Nederland.

Open standaarden hebben grote voordelen. Een vrachtcontainer bijvoorbeeld, die heeft standaard maten die iedereen mag gebruiken. Daardoor is het laden en lossen van vracht zo’n 99% efficiënter geworden in een jaar of veertig. Het internet is gebouwd op zo’n open standaard, het IP-protocol. De onvoorstelbaar snelle groei van het internet heeft alles te maken met de openheid ervan.

Bij software zorgen open standaarden ervoor dat iedereen zich met iedereen kan verbinden zonder gedoe en kan werken met een computer naar keus. Het lijkt zo normaal, maar dat is het helaas nog niet. Dankzij open standaarden wordt dat wél normaal.

Daarnaast krijgt open source software dankzij open standaarden een kans. Open source software is software waarvan de werking (de zogenaamde broncode) openbaar is. Iedereen kan er zelf wijzigingen in aanbrengen, meehelpen om fouten op te sporen en diensten aanbieden rondom de software. En dat gebeurt op grote schaal. Zoals bijvoorbeeld de Firefox browser, die inmiddels in Nederland door zo’n kwart van de mensen gebruikt wordt.

Als ambassadeur was het mijn taak om mee te denken over het Nederlandse beleid en mooie voorbeelden op te sporen. Daarbij richtte ik me met name op het onderwijs en de zorg.

Herijking innovatiebeleid Rotterdam

innovatiebeleid rotterdamEind 2009 kwam het Ontwikkelingsbedrijf (OBR) van de gemeente Rotterdam met de vraag om het innovatiebeleid van de gemeente tegen het licht te houden. Er was in de voorgaande jaren veel in gang gezet om innovatie in de stad te bevorderen, maar de gemeente vermoedde dat er op een aantal punten verdere verbeteringen mogelijk waren. Op basis van een serie interviews, literatuurstudie en een aantal workshops met betrokkenen was onze conclusie dat er inderdaad het nodige te verbeteren valt. Bottom line: meer aandacht voor een aantal gebieden waarin Rotterdam traditioneel sterk is: de logistiek van de haven, chemie, delta technologie en medische technologie. Voor die vier gebieden kan de stad samen met bedrijven en kennisinstellingen gericht een rijk ecosysteem voor innovatie ontwikkelen.

Download het rapport Herijking Innovatiebeleid Rotterdam

Provinciale innovatie

Provinciale sterktes rapportDe provincies in Nederland hebben een vrij stevige rol in het innovatiebeleid. Of het nou gaat over Energy Valley in Noord-Nederland, High Tech Systemen in Brabant of Food Valley in Wageningen, de provincies maken actief werk van innovatie. Daar is ook een goede reden voor: het schaalniveau van regionale innovatiesystemen overstijgt vrijwel per definitie stadsgrenzen. De provincies zijn daarom het belangrijkste aanspreekpunt voor de uitvoering van Pieken in de Delta, het beleidsprogramma van het ministerie van Economische Zaken om regionaal innovatie te stimuleren. De provincies investeren samen enkele honderden miljoenen in innovatie.

Het Interprovinciaal Overleg (IPO) kwam met de vraag om te onderzoeken waar de belangrijkste sterktes liggen van de verschillende provincies in Nederland en te kijken op welke manier de provincies beter samen kunnen werken. Dat heeft geresulteerd in het rapport Provinciale Sterktes. Daarnaast hebben we een Bestuurlijke Analyse gemaakt voor het IPO waarin we gekeken hebben naar het bestuurlijke landschap in Nederland rond innovatie. Het rapport mondt uit in een aantal suggesties doen hoe de bestuurlijke rolverdeling in het innovatiebeleid slimmer kan, zodat gemeenten, provincies en rijk effectiever samen kunnen werken.

Apple en het kennisintensief MKB

Apple en het kennisintensief MKBHoe kon het anno 2006 dat het bedrijf dat de beste computers ter wereld maakte in Nederland een marktaandeel had dat lager lag dan 5%? Dat was de vraag waarmee ik in 2006 als adviseur een project startte voor Apple, dat ruim een jaar in beslag nam. Het antwoord lijkt op dat van het QWERTY- versus het Dvorak-toetsenbord: er zijn veel barrieres om de overstap te maken van een matig product (Windows-PC, het QWERTY-toetsenbord) naar het betere product (Mac, Dvorak-toetsenbord).

Die barrieres waren (en zijn) deels het gevolg van monopolie-praktijken van Microsoft. Het bedrijf is daarvoor veroordeeld door de Europese Commissie, met dank aan EU-commissaris Neelie Kroes. Maar ook zonder die monopolie-praktijken blijft de overstap een investering. Door gebruik te maken van innovatietheorie hebben we voor Apple Benelux gekeken waar het bedrijf de focus moest leggen om de overstap-drempel zo laag mogelijk te maken.

In ons advies stelden we voor om de inspanning met name te richten op het kleinere MKB, organisaties tot zo’n 25 medewerkers. Met name het kennisintensieve MKB (kMKB) is interessant: adviesbureaus, interim- en projectmanagement, communicatie, ICT-dienstverlening, trainingen, enz. Verder stelden we voor om de focus te leggen op gemixed werken, het door elkaar heen gebruiken van Windows en Mac machines. Op die manier kon Apple laten zien dat het niet noodzakelijk is om oude investeringen in Windows-apparaten en software af te schrijven. Daarnaast stelden we voor om gebruikers op de werkplek te begeleiden, zodat ze snel wegwijs konden raken.

In het vervolg van het project voerden we een pilot uit om de aanpak te testen. We deden dat in een try & buy van twee maanden: elf bedrijven gingen twee maanden werken met Mac computers en moesten daarna beslissen of ze de rekening wilden betalen. Ze kregen in die periode ondersteuning in de vorm van een start-training van twee uur. Na twee weken volgde een coaching op de werkplek. Die bleek in veel gevallen niet echt nodig, gemiddeld omvatte de coaching vijftien minuten per deelnemer.

Al met al waren de resultaten van de pilot waren veelbelovend. Negen van de elf kMKB’ers besloot om tot aanschaf over te gaan. Uit de enquête onder de betrokken medewerkers bleek dat de tevredenheid over de Mac aanzienlijk hoger lag dan over de oude computer. Tegelijkertijd bleven de meeste bedrijven ook Windows-computers gebruiken. Die combinatie van Mac en Windows bleek in de praktijk eigenlijk geen noemenswaardige problemen op te leveren. Als vervolg op de pilot hebben een aantal van de Apple Preferred Resellers-winkels in Nederland zich intensief op het kMKB gericht.

Expert Rekenkamer Oost

Expert Rekenkamer OostDe Rekenkamer Oost voerde in 2010 een evaluatie uit van het Twentse Innovatieplatform. De provincies Overijssel en Gelderland hebben relatief veel geld besteed aan innovatiebeleid, en het Twentse Innovatieplatform was één van de grootste kostenposten binnen dat beleid. De grote vraag: of de besteding van al die euro’s in verhouding stond tot de resultaten die er geboekt zijn.

Samen met Frans Boekema heb ik voor de Rekenkamer Oost als externe deskundige meegedacht over de opzet van het onderzoek. Daarnaast fungeerden we op de achtergrond als klankbord voor de onderzoekers.

Download het rapport Op koers? Een onderzoek naar de Innovatieroute Twente

© Copyright Frans Nauta - Theme by Pexeto